Als in het tv-programma ‘Liefde voor later*’ een jonge moeder overlijdt gaat haar man met hun kinderen (onder begeleiding van een rouwtherapeute) haar kist beschilderen. Handjes, voetjes en lippenstift-kusjes op haar kist. Vrolijke emmertje zand uit hun eigen zandbak gaan mee naar haar begrafenis en al spelende verdwijnt schepje voor schepje het zand over haar kist. Het ‘spel’ van het leven van hun kinderen. En dat van haar dood…

Kan ik pas écht ten volle kan leven als ik ‘de dood’ accepteer?
Als ik de eindigheid van het leven onder ogen wil zien?
En daar, uiteindelijk, vrede mee heb?

Als ik terugkijk op het verloop van mijn leven lijkt het zo te zijn. Klinkt bovenstaande logisch zelfs.

Blij & gelukkig

Degenen die ze portretteren tijdens ‘Liefde voor later*‘ lijken stuk voor stuk gelukkig, ondanks hun naderende einde. Ondanks hun angst, pijn er verdriet kennen ze heel blije en gelukkige momenten, zelfs de laatste maanden en weken voor hun dood. Ze kunnen nog intens genieten van al het moois ze nog wél kunnen doen in die laatste periode van hun leven.

Ook laat het programma een moeder zien die met haar twee oudste dochters naar de bruidswinkel gaat. Omdat ze haar dochters bruiloften nooit zal meemaken maar hen beiden wél graag in trouwjurk wil zien. Ontroerend. Twee jonge meiden die trouwjurken passen. Er prachtig uitzien. Liefde uitstralen. De liefde voor hun moeder. Die dood gaat en hun bruiloft nooit zal meemaken…

Had ik ook graag gewild

Ik kan mij niet herinneren dat dat bij ons thuis ook zo was. Voor mijn gevoel zijn wij, de kinderen, vanaf het eerste moment dat duidelijk werd dat mijn moeder kanker had tot het moment van haar overlijden, op afstand gehouden. Zo is het hoe ik het ervaren heb. Ongetwijfeld goed bedoeld van mijn ouders, wellicht met het idee om ons ‘meer’ pijn en verdriet te besparen. En waarschijnlijk waren zij zich er niet van bewust dat het op deze manier, in ieder geval voor mij, een vertekend beeld gaf van ziekte, dood, loslaten, afscheid nemen en communiceren. Iets waar ik tot op de dag van vandaag ‘last’ van heb en pas nu zo ver ben daar verandering in te brengen.

De afstand die mijn ouders naar ons, hun kinderen, namen heb ik in dit hele proces als verschrikkelijk ervaren. Ik begreep het niet. Voelde soms zelfs alsof mijn gevoelens genegeerd werden. Ik als kind niet serieus genomen werd als ‘mens’. Alsof het ervaren ziekte en de dood alleen voor volwassen was bedoeld en wij als kinderen daarin geen rol te spelen hadden. Maar niets is minder waar…

Jaloers kijk ik verder naar het programma op tv. “Had mijn moeder maar IETS van al dat moois met ons gedaan. Had het de pijn en het verdriet had kunnen verzachten. En wellicht was ik dan wél in staat geweest om op dat moment te rouwen.

Lees ook de andere blogs die ik over mijn moeder schreef…

*Het programma ‘Liefde voor later’ is, gelukkig, nog steeds terug te kijken